Płaskie, drobnoziarniste gleby, o
dużej zdolności do magazynowania wody, świeżo obsiane i zawałowane,
bezpośrednio po stopnieniu śniegu lub po silnym deszczu, ujawniają
w pewnych wyjątkowych wypadkach (i to na bardzo krótko) ukryte pod
ziemią zakłócenia. Może do tego dojść np. na początku marca, kiedy
wysoko już świecące słońce i świeży wschodni wiatr prowadzą do szybkiego
osuszania pól. Może się to zdarzyć też np. w maju, kiedy ostre słońce
bardzo szybko osusza ziemię nasyconą wodą po wiosennej burzy. Znajdujące
się pod powierzchnią obiekty (mające inną od otoczenia zdolność do
gromadzenia wody) ujawniają się wtedy oddając dodatkową wilgoć albo
bardzo szybko wysychając na powierzchni, gdzie zachodzi intensywne
parowanie. Przez kilka godzin (rzadko przez cały dzień) widoczne są
tam ciemne lub jasne pasma wyróżników wilgotnościowych, oznaczające
wypełniony rów lub ukryty pod ziemią mur. Jeżeli na powierzchni widoczne
są też wyróżniki glebowe, w postaci ciemnego wypełniska humusowego
lub jasnych fragmentów zaprawy wapiennej, dochodzi do skombinowania
tych dwóch rodzajów wyróżników (glebowych i wilgotnościowych), dzięki
czemu powstają szczególnie kontrastowe i wyraźne obrazy. Zdjęcia wyróżników
wilgotnościowych najlepiej udają się, gdy się je robi ze słońcem za
plecami. Na uzyskanie wyraźniejszych ujęć pozwala czasami umiejętne
ustawienie pod słońce, w taki sposób, by wilgoć na powierzchni odbijała
światło.  |

Fosa widoczna jako wyróżnik wilgotnościowy.
Pojawia się on po ustaniu dłuższych opadów (a), podczas następującej
potem fazy wysychania i wyparowywania; przez krótki czas jest widoczny
na powierzchni jak pas wilgotnego humusu (b). Wg R. Christlein i
O. Braasch, Das unterirdische Bayern, Stuttgart 1982.
|