wersja angielska
Charakterystyka obrządku pogrzebowego

      Cmentarzysko w Weklicach należy do stanowisk birytualnych, płaskich. Oznacza to, że stosowano tu ciałopalny i szkieletowy obrządek pogrzebowy. Do roku 2008 na 544 zarejestrowanych obiektów odkryto ca 300 grobów szkieletowych z 320 pochówkami oraz 170 grobów ciałopalnych. Na cmentarzysku przeważają groby szkieletowe. Charakteryzują się one różnorodnością form. Zmarłych składano doKliknij aby powiększyć jam wielkości od 2-4 m, zlokalizowanych na osi N-S, z odchyleniami zarówno na W, jak i E. Nie stwierdzono żadnych charakterystycznych układów pomiędzy grobami na osi N-S. Ciekawą odmienność stanowi grupa 7 grobów zlokalizowanych na osi W-E. We wszystkich przypadkach zmarli pochowani byli z głowami na W. Groby te rozlokowane były w dwóch równoległych liniach, w najbardziej eksponowanym punkcie cmentarzyska mianowicie na szczycie weklickiego pagórka. Ich układ z pewnością nie był przypadkowy. Tym bardziej, że datowane są na początek użytkowania cmentarzyska (przełom I i II wieku naszej ery) i należy przyjąć, że pochowana tu grupa ludzi była grupą rodową, która założyła cmentarzysko. We wszystkich rodzajach grobów szkieletowych odnotowano różnorodność rodzajów trumien, począwszy od kłód drewnianych po wtórne użycie łodzi dłubanki. TenKliknij aby powiększyć ostatni zwyczaj został zapożyczony z Bornholmu i stanowi jedną z wielu innych przesłanek świadczących o kontaktach mieszkającej tu ludności ze Skandynawią. Analizy drewna wykazały, że drewno na wykonanie trumien było pozyskiwane z grabu i dębu. W grobach szkieletowych odnotowano także inne pozostałości konstrukcji drewnianych, jak szalowanie ścian jamy deskami, czy wykładanie plecionką, a nawet składanie zmarłych owiniętych w całuny do jam grobowych. W kilku grobach odkryto także duże pojedyncze kamienie. Miały one oznaczać grób na powierzchni gruntu, bądź też były zasypane w głębi jamy. Stan zachowania kości szkieletów jest niezadowalający. Wpłynął na to skład geologiczny pagórka, na którym założone jest cmentarzysko. Jest to polodowcowy oz składający się w głównej mierze z piasku i soczewek gliny. Przepuszczalność powietrza w piasku jest ogromna, stąd szkielety ulegają kompletnemu rozkładowi. Nieliczne fragmenty kości zachowują się głównie w okolicy zabytków, dzięki konserwującym właściwościom tlenków metali. Są jednak przypadki bardzo dobrze zachowanych szkieletów, gdy grób został wkopany w warstwę grubej nie przepuszczalnej powietrze gliny. Mimo to na podstawie pozostałości szkieletów i układu zabytków udało się stwierdzić, że w okresie wczesnorzymskim zmarłych przeważnie składano na wznak, a w okresie późnorzymskim dominuje układ zmarłego na prawym boku z podkurczonymi nogami i rękami ugiętymi w łokciach. Analiza antropologiczna oraz wyposażenie zabytkowe wykazały, że w Weklicach przeważnie grzebane były kobiety, a mężczyźni odnotowani są rzadziej. W obrządku ciałopalnym dominują groby popielnicowe. Jako urny używano naczyń glinianych lepionych ręcznie, jak i wykonanych przy użyciu koła garncarskiego. W większości wypadków zniszczone w wyniku działań nowożytnych, przede wszystkim orki, ponieważ były wkopywane płycej. Do popielnic wsypywano przemyte i czyste spalone kości oraz przepalone wyposażenie. Odmienną grupę stanowią groby ciałopalne jamowe. Interesujące jest to, że w tych przypadkach spalone kości wysypywano do jamy wielkości grobu szkieletowego, dodatkowo odnotowano resztki stosu ciałopalnego w postaci drobnych węgli drzewnych i przepalonej ceramiki. Natomiast najbardziej ciekawe jest, że zmarłym pochowanym w tych grobach dodawano nie przepalone wyposażenie. Tego rodzaju zwyczaj pogrzebowy jest niezmiernie rzadki w całej kulturze wielbarskiej.


GRÓB 495 - SEZON 2005

      Do najciekawszych odkryć sezonu 2005 należy grób 495. Jama grobu zlokalizowana na osi N-S wyraźnie uchwycona została ok. 47 cm od powierzchni gruntu. Kształtem zbliżona do prostokąta o wymiarach 3,7x1,5 m. W NW oraz SE rogach jamy zlokalizowano dwie mniejsze jamki, w które częściowo wkopane były kamienie, znaczące grób na powierzchni ziemi. W górnej partii grobu tuż nad poziomem pochówku szkieletowego, w całej warstwie wypełniska występowały pojedyncze przepalone kości ludzkie oraz węgielki drzewne. Centralna partia jamy naruszona była przez norę zwierzęcą, która doprowadziła do przesunięcia zachowanej w trzech częściach czaszki.Kliknij aby powiększyć Z pozostałych kości szkieletu zachowały się fragmenty żeber i talerz miednicy. Niewykluczone też, że w wyniku działań zwierzęcia, z grobu została przeniesiona część wyposażenia zabytkowego. Na podstawie zachowanych fragmentów szkieletu z prawdopodobieństwem można stwierdzić, że zmarła (kobieta lat ok. 35) pochowana była w pozycji na wznak. W N części jamy nad głową odkryto znakomicie zachowany, bogaty komplet zabytków służący do picia wina. W skład zestawu wchodziło 5 naczyń importowanych z Cesarstwa Rzymskiego. Pomiędzy nimi ustawiono drewnianą szkatułkę o wymiarach 0,25x0,25 m, która była otwarta, a na jej wieczku postawiono rondel. Ze szkatułki zachowały się fragmenty drewna, brązowe okucie zamka i sprężyna brązowa, posiadająca dwa pióra. Z wyposażenia stroju zachowała się zapinka brązowa na N od czaszki, paciorek bursztynowy na wysokości nie zachowanych bioder oraz fragment srebrnej szpili, tuż pod czaszką. Na podstawie wyposażenia zespół ten należy datować na przełom wczesnego i późnego okresu wpływów rzymskich, czyli lata ok. 160-200 n.e.Kliknij aby powiększyć Inwentarz: 1. rondel brązowy późnej odmiany typu E 142 ze stemplem wytwórcy na uchwycie TALIO. F. (Talio fecit). Odkryty okaz jest 5 w Barbaricum egzemplarzem z tym stemplem. Analogiczne odkryto Żegocino (Polska, Pomorze), Salerno (Italia), Clifton (Anglia), Tîrgu-Secuiesc (Rumunia), Burladingen-Hausen (Niemcy), a wytwórca o tym imieniu związany jest z warsztatami galijskimi. Okaz z Weklic jest także jednym z nielicznych egzemplarzy okrytych w późnorzymskim kontekście chronologicznym. Rondle tak datowane pochodzą m.in. z grobu z Himlingoje 1875 sb. 15 (Zelandia) oraz rondel z identycznym stemplem z Żegocina, pow. Sławno. Sygnowane stemplami wytwórców rondle tego typu najliczniej występują w fazie B2, a ich największą liczbę odnotowano na wyspach duńskich. 2-3. Brązowy czerpak typu E 161, oraz brązowe cedzidło typu E 161. Obydwa naczynia należą do tzw. późnych form i szlak ich napływu związany jest z drogą morską od ujścia Renu poprzez wyspy duńskie. Według ustaleń produkcja tych naczyń nasiliła się w II wieku w Galii, natomiast nie wyklucza się produkowania późnych form w Panonii. Najliczniej egzemplarze tego typu znajdowane są parami w Dani i Skandynawii. 4-5. 2 puchary szklane o cechach typu E 188a, bardziej wysunięty na N leżał na boku, a na S stał na stopce. Pucharki typu E 188a są charakterystyczne dla fazy B2/C1. 6. Zapinka brązowa typu A41. 7. paciorek bursztynowy typu TM 389, 8. fragm. srebrnej szpili pochodzącej od zapinki. 9. szkatułka drewniana, kwadratowa. Ze ścianek zachowały się dwa duże fragmenty drewna, a na jednym przybite były 4 małe brązowe gwoździki. W środku szkatułki znajdowała się dwupiórowa sprężyna brązowa, również z fragmentami drewna, a na wieczku brązowe prostokątne okucie zamka szkatułki przybite do drewna za pomocą 4 nitów brązowych.

ZOBACZ CAŁĄ GALERIĘ - GROBY


Copyright @ 2005 Magda Natuniewicz - Sekuła
Autor strony: Marek Wróbel